At Pansiyonu Bulucu‘yu basit bir soruyu yanıtlamak için kurdum: Atım için kimde boş yer var? Amerika Birleşik Devletleri’nde bu hizmete horse boarding denir. Britanya’da ise livery. horseboarding.com alan adını satın aldığımda horseboarding sözcüğü zaten spor için kullanılıyordu. Bu adla yapılan bir arama atlar için konaklama yerlerini getiriyor; aynı arama, dörtnala koşan bir atın bir gösteri alanında çektiği, tahta üzerindeki bir kişiyi de getiriyor.
Bu makale ikincisi hakkında. Horseboarding, binicili bir atın arazi tipi bir tahta üzerindeki bir kişiyi çektiği bir İngiliz takım sporudur. Takımlar hız ve kontrol üzerinden yarışır; tahtadaki kişi (boarder) çekme tutamağını tutar ve at parkurda ilerlerken ayakta kalmaya çalışır.
Bu sporla daha önce karşılaşmamıştım, ancak hakkında okudukça daha ilginç gelmeye başladı. Konuya bir yabancı olarak yaklaşıyorum; geçmiş BBC haberlerini, sporun kurucusuyla yapılan röportajları, gazete yazılarını ve sporun organizatörlerinin yayımladığı bilgileri kullanıyorum. Bazı anlatımlar tarihler ve hızlar konusunda birbiriyle çelişiyor; bu farkları açıkça göstermeye çalışacağım.
Horseboarding Nasıl Başladı?
Kesin köken hikâyesi hangi anlatımı okuduğunuza bağlı.
2004 Anlatımı
Daniel Fowler-Prime bir BBC röportajında fikrin, 2004’te bir arkadaşının atlarını çalıştırarak geçirilen bir öğleden sonra ortaya çıktığını söyledi. O öğleden sonra bir arkadaşı bir arabaya ip bağladı ve bir tarlada çekilirken mountainboard sürdü. Fowler-Prime arabanın yerine bir at koymanın nasıl olacağını düşünmeye başladı. Fikri kardeşi Tom Kilroy ile birlikte geliştirdi.
BBC, Fowler-Prime’ı Nottinghamshire’daki Ravenshead’den biri olarak tanıtıyor, ancak fikrin şekillendiği tarlanın orada olduğunu belirtmiyor.
2006 Anlatımı
Mart 2011’de yayımlanan bir Daily Mail yazısı farklı bir yıl ve yer veriyor. Yazıya göre Fowler-Prime sporu 2006’da Devon’daki bir arkadaşının çiftliğinde buldu.
Yazı ayrıca onun geçmişini, Da Vinci Şifresi ve Cennetin Krallığı gibi yapımlarda görev almış profesyonel bir dublör binici olarak anlatıyor. Kaykay ve sörf deneyimi de vardı ve bu da fikre ilham verdi.
İlk Yarışmalar
Fowler-Prime ilk yarışmanın 2008’de yapıldığını söyledi. Ayrıca sporun 13 kuralla başladığını ve bunların zamanla iki kitaba dönüştüğünü hatırlattı.
Aynı yıl Skegness’te düzenlenen bir buluşma, horseboarding’i ve horse surfing adlı ilgili bir etkinliği bir araya getirdi; horse surfing’de at, sörf tahtası üzerindeki bir kişiyi çeker.
2011’e gelindiğinde gazete haberleri, Birleşik Krallık’ın ilk ulusal horseboarding şampiyonası olarak tanımladığı, 100 metrelik bir parkur içeren etkinliği duyuruyordu.
Farklı tarihler ille de aynı dönüm noktasını anlatmıyor. Biri ilk fikre, bir diğeri ilk yarışmaya, bir başkası ise ulusal şampiyona formatına işaret ediyor olabilir.
Parkurlar ve Şampiyona Serisi
Horseboarding yarışmalarında düz yarışlar ve daha teknik arena parkurları dahil farklı parkur formatları kullanıldı.
Sporla ilgili haberlerde anlatılan iki format şunlar:
- Sürükleme (The Drag): Hıza odaklanan düz, 100 metrelik bir yarış.
- Arena Sürüşü (Arena Boarding): Kontrol ve isabeti sınayan bir parkur; takımlar altı metre arayla dizilmiş konilerin arasından slalom yaparak zamana karşı yarışır.
2016’ya gelindiğinde spor, ulusal bir şampiyona serisine dönüşmüştü. BBC Sport, dokuz etapta 36 takımın yarıştığını ve o yıl bir genç takımlar yarışmasının eklendiğini bildirdi.
Bir Living Heritage Country Shows ilanı, yarışma sınıflarını üç seviyede tanımlıyor: Acemi (Novice), Orta (Intermediate) ve Elit (Elite). Orta ve Elit seviyedeki yarışmacılar şampiyona için puan kazanıyor.
Spor hem at hem de boarder için zorlu olabilir. Fowler-Prime, art arda düşüşlerin yaşanabildiği yarışmalar anlattı. Altı koşudan dördünü tamamlamak başarılı bir gün sayılır.
Takımlar birbirine yakın bitirdiğinde küçük bir hata ya da parkurda kötü bir hat bile farkı belirleyebilir. Living Heritage ilanı, bitiş farklarının çoğu zaman bir saniyenin altında olduğunu söylüyor.
Atlar ve Uluslararası Görünümler
Fowler-Prime’a göre Elit sınıftaki atlar genellikle eski yarış atları, engel atlama atları ve polo ponileri. Ancak bir atın uygun olup olmadığını tek başına ırk belirlemiyor. Mizaç ve boarder ile çalışma isteği de önemli.
Horseboarding Britanya’da başlamış olsa da başka ülkelerdeki etkinliklerde de yer aldı. Horse & Hound, takımların yarıştığı Danimarka’daki Odense Horse Show’a yapılan bir geziyi haber yaptı. Şubat 2020 tarihli bir Living Heritage Country Shows ilanı da takımların Hollanda, Danimarka ve Almanya’da yarıştığını belirtti.
Üç Görev, Tek Çekme Halatı
Bir horseboarding takımında birlikte çalışan üç katılımcı vardır: bir at, bir binici ve bir boarder.
- At: Boarder’ı parkurda çekecek gücü sağlar.
- Binici: Atı kontrol eder, parkurdaki hattı seçer ve hızını yönetir.
- Boarder: Kaykaya benzer bir tahta olan mountainboard üzerinde durur, çekme tutamağını tutar ve atın hareketlerini izler. Ağustos 2016 tarihli bir BBC başlangıç rehberi, boarder’ların spora katılmadan önce binicilik dersi aldığını söylüyor.
At ile boarder arasındaki bağlantı özel ekipmana dayanır. Horseboarding UK, şunları içeren tam bir koşum seti satıyor:
- Bir eyer koşumu.
- Bir emniyet kemeri.
- Bir emniyet kayışı.
- Bir çekme halatı.
- Bir acil bırakma mekanizması ve yaylı kilit.
Horseboarding UK ayrıca yarışmalarda resmî koşumunun zorunlu olduğunu belirtiyor.
Horseboarding Ne Kadar Hızlı?
Yayımlanan hızlar farklılık gösteriyor ve rakamlar her zaman aynı tür ölçümü anlatmıyor.
- 20 ila 30 mph (32 ila 48 km/sa): BBC News tarafından 2016 ulusal şampiyonası sırasında bildirildi.
- 28 mph (45 km/sa): BBC Sport tarafından ortalama hız olarak aktarıldı.
- 35 mph (56 km/sa): Daily Mail tarafından bildirildi; gazete takımların bu hıza birkaç adımda ulaştığını yazdı.
- 40 mph (64 km/sa): Bir BBC başlangıç rehberinde dünya rekoru hızı olarak yayımlandı.
Bu rakamlar farklı haberlerden geliyor ve ille de aynı tür koşuyu ya da ölçümü anlatmıyor. Sporla ilişkilendirilen hızlar hakkında bir fikir veriyorlar, ancak doğrudan karşılaştırılabilir rekorlar olarak görülmemeliler.
Ortak Adları Birbirinden Ayırmak
Benzer adlar kafa karıştırıcı olabilir, ancak iki çok farklı şeye işaret ediyorlar:
- Horse boarding (iki kelime): Amerika Birleşik Devletleri’nde bu genellikle bir atı başkasının tesisinde tutmayı ifade eder; at sahibi box yeri, otlak ve üzerinde anlaşılan bakım hizmetleri için ödeme yapar. Birleşik Krallık’ta buna karşılık gelen düzenlemeye yaygın olarak livery denir.
- Horseboarding (tek kelime): Bir atın arazi tipi bir mountainboard üzerindeki kişiyi çektiği bir İngiliz takım sporu.
At Pansiyonu Bulucu ilk anlam için kuruldu. At sahiplerinin boş box, otlak ve padok yeri olan tesisleri bulmasına yardımcı olan ücretsiz bir harita. Birleşik Krallık’ta bu, insanların boş yeri olan livery ahırlarını bulmasına yardımcı olmak anlamına geliyor.
Atınızı bırakacak bir yer arıyorsanız haritayı keşfedebilirsiniz. Sporla ilgileniyorsanız yarışma bilgileri ve ekipman için bakılacak yer Horseboarding UK.
Kaynaklar ve Ek Okumalar
Bu makalede alıntılanan haber ve sayfalar, ayrıntıları kendileri incelemek isteyen okuyucular için burada listelenmiştir.
- BBC News, 9 Nisan 2016: “Riders compete in National Horseboarding Championships.” 2004 köken hikâyesi, Tom Kilroy, Ravenshead, 20 ila 30 mph (32 ila 48 km/sa) hızlar, 2008 Skegness etkinliği ve Fowler-Prime’ın düşüşlerle ilgili yorumları.
- BBC Sport, 13 Nisan 2016: “Get Inspired: Welcome to the world of horseboarding.” 28 mph (45 km/sa) ortalama hız, dokuz etapta 36 takım ve 2016’daki ilk genç takımlar yarışması.
- BBC Sport, 5 Ağustos 2016: “Get Inspired: How to get into equestrian sports.” Dünya rekoru olarak tanımlanan 40 mph (64 km/sa) rakamı ve boarder’ların katılmadan önce binicilik dersi aldığı notu.
- Horse & Hound, 18 Mayıs 2020: “All in a day’s work: Horseboarder Daniel Fowler-Prime.” 2008 yarışması, 13 kural ve iki kural kitabı, 100 metrelik sürükleme yarışı ve altı metrelik koni aralığı, Elit sınıf atları ve Odense Horse Show.
- Daily Mail, 25 Mart 2011: “That’s totally horse-some, dude! Skateboarders find novel way to ride in latest extreme sport craze.” 2006 tarihi, Devon’daki çiftlik, 35 mph (56 km/sa), dublör binicilik geçmişi ve o yaz için planlanan şampiyona.
- Living Heritage Country Shows, 17 Şubat 2020: Horseboarding yarışma ilanı. Acemi, Orta ve Elit sınıflar, hızlı açılır koşum, bir saniyenin altındaki bitiş farkları ve Hollanda, Danimarka ve Almanya’daki yarışlar.
- Horseboarding UK: Tam koşum seti. Birlikte satılan eyer koşumu, emniyet kemeri, emniyet kayışı, halat, acil bırakma mekanizması ve yaylı kilit.
- Horseboarding UK: Yedek eyer koşumu. Yarışmalarda resmî Horseboarding koşumunun zorunlu olduğunu belirtir.