Bir atı tahliye etmek, arabayı yükleyip şehirden ayrılmaya benzemez. Atlar iri hayvanlardır, duman ve gürültüden kolayca strese girerler ve ilk seferde çalışması gereken ekipmana bağımlıdırlar. Kâğıt üzerinde gayet iyi görünen bir plan; yollar kapandığında, yakıt azaldığında ya da normalde römorka sorunsuz binen bir at birdenbire binmeyi reddettiğinde dağılıp gidebilir.
At tahliyesinin en önemli kısmı, herhangi bir uyarı yayımlanmadan önce gerçekleşir. Amaç basittir: atlarınızı, hâlâ seçenekleriniz varken, yeterince erken bir zamanda daha güvenli bir yere taşımak. Bir tahliye emri yürürlüğe girene kadar beklemek çoğu zaman kapalı yollar, dolmuş geçici barınaklar ve baskı altında verilen kararlar anlamına gelir.
Bu rehber nasıl hazırlanacağınızı, nasıl ayrılacağınızı, ayrılamazsanız ne yapacağınızı ve her zamanki ahırınız artık bir seçenek olmadığında geçici pansiyonu nasıl bulacağınızı ele alıyor.
Güvenle Yapabildiğiniz Kadar Erken Ayrılın
En güvenli yaklaşım genellikle erkenden hazırlanmak ve koşullar tehlikeli hale gelmeden atlarınızı tahliye etmektir. Güvenli bir şekilde yapabiliyorsanız, tahliye uyarısını ayrılma zamanı olarak kabul edin. Yolların kapanmasını ya da bir tahliye emrinin atlarınızı yükleyip taşımak için size çok az zaman bırakmasını beklemeyin.
Orman yangınları beklenenden hızlı ilerleyebilir. Sel suları bir araziden çıkan tek yolu kesebilir. Fırtınalar ağaçları giriş yolunun üzerine devirebilir. Bu gerçekleştiğinde, planlamış olsanız da olmasanız da atlarınızı yerinde barındırmak zorunda kalabilirsiniz. Erken tahliye acil müdahale ekiplerini de korur. Yollarda bırakılan atlar ya da yangının yolu üzerinde hâlâ at yüklemeye çalışan insanlar, yardım etmeye çalışan ekipler için tehlike oluşturur.
Atınız bir pansiyonda kalıyorsa, ahırın tahliye politikasının ne olduğunu önceden sorun. Atların ne zaman ayrılacağına kim karar veriyor? Anahtarlar kimde, römorklara kim erişebiliyor? Tesise kendiniz ulaşamazsanız ne olacak? Bu soruların yanıtlarını acil durumdan önce bilmek aşırı tepki değil, sorumlu at pansiyonu anlayışının bir parçasıdır.
Yazılı Bir Tahliye Planı Hazırlayın
Tahliye planınız dört konuyu kapsamalıdır:
- Atlar nereye gidecek?
- Oraya nasıl ulaşacaklar?
- Kim yardım edecek?
- Yanlarında neler götüreceksiniz?
Yanıtları yazın ve işte, seyahatte ya da ulaşılamaz olduğunuzda harekete geçmesi gerekebilecek herkesle paylaşın. Basılı bir kopyayı evde, bir diğerini çekici araçta veya römorkta, dijital bir kopyayı da telefonunuzda bulundurun.
Şu ayrıntılara yer verin:
- Bir ana varış noktası ve farklı bir yönde en az bir yedek; böylece ikisinin de aynı acil durumdan etkilenme olasılığı azalır.
- Her varış noktasına en az iki sürüş güzergâhı.
- Atları yakalamaya, yüklemeye, taşımaya veya teslim almaya yardım edebilecek kişilerin adları ve telefon numaraları.
- Hepsini tek seferde götüremezseniz hangi atların önce ayrılacağını gösteren net bir sıralama.
- Tahliye imkânsız hale gelirse atları yerinde barındırmaya ilişkin talimatlar.
Pratik yapmak, evrak işi kadar önemlidir. Kimin ne yapacağının üzerinden birlikte geçin, yardımcıların ekipmanın nerede durduğunu bildiğini teyit edin ve römorku çekmek zorunda kalabilecek kişinin onu araca en az bir kez bağlamış olduğundan emin olun. Kontrollü bir ayrılış ile telaşlı bir kaçış arasındaki farkı çoğu zaman komşular yaratır. Römorku olanlar ve olmayanlar, daha bir uyarı yayımlanmadan numaralarını birbirlerine vermeli ve buluşma noktaları üzerinde anlaşmalıdır.
Gidecek Bir Yer Bulmak
Varış noktası olmadan taşıma imkânının hiçbir faydası yoktur. Geçici barınaklar, fuar alanları ve arkadaşların ahırları, bir tahliye uyarısı yayılır yayılmaz hızla dolar. Seçenekleri ne kadar erken belirlerseniz, kalan son boş boks için o kadar az yarışırsınız.
Zaten tanıdığınız kişilerle başlayın: boş padoğu olan arkadaşlar, boş boksu olan antrenörler, daha önce ziyaret ettiğiniz ahırlar. Sonra çemberi genişletin. Afet sırasında atlar için hangi geçici barınakların açılabileceğini öğrenmek üzere bölgenizdeki fuar alanlarıyla, binicilik merkezleriyle ve yerel afet ve acil durum yönetimi birimleriyle veya tarım danışmanlık ofisleriyle iletişime geçin. Atları kabul eden bazı tesisler ve geçici barınaklar güncel ve negatif bir Coggins testi (atların enfeksiyöz anemisi için yapılan kan testi), sahiplik belgesi veya başka sağlık belgeleri ister. Gereklilikleri önceden kontrol edin ve kayıtlarınızın kopyalarını yola çıkmaya hazır tutun. Bazı barınaklarda insanlar konaklayamaz; bu yüzden kendinizin nerede kalacağını da planlayın.
Birden fazla varış noktanız olsun. Sabah müsait görünen bir ahır öğleden sonra dolmuş, aynı olaydan zarar görmüş ya da yol kapanmaları yüzünden ulaşılamaz hale gelmiş olabilir. Mesafe de önemlidir. Yirmi dakika uzaklıktaki bir varış noktası, büyük bir orman yangınının veya bölgesel bir selin tehlike bölgesi içinde kalıyor olabilir.
Bu, At Pansiyonu Bulucu sitesinin yardımcı olmak üzere kurulduğu durumlardan biridir. Geçici pansiyona ihtiyacınız varsa, yakındaki tesisleri bulmak ve hangilerinin boş boks veya mera yeri bildirdiğini görmek için şehre veya posta koduna göre arama yapabilirsiniz. İlanları ahır sahipleri yönetir; böylece bulabildiğiniz her numarayı arayıp birinin açmasını ummak yerine, boş yeri olduğunu gösteren tesisleri hızla belirleyebilirsiniz. Yola çıkmadan önce müsaitliği ve koşulları teyit etmek için tesisle doğrudan iletişime geçin.
Acil bir durumda haritadaki arama yarıçapını genişletin ve hâlâ müsaitlik gösteren tesislere odaklanın. Yalnızca birkaç günlüğüne güvenli bir yere ihtiyacınız olduğunda gecelik ve kısa süreli konaklama özellikle işe yarayabilir. Ayrılmadan önce umut vadeden birkaç ahırın iletişim bilgilerini kaydedin ve hangi yolların açık olduğunu öğrenir öğrenmez önceden arayın. At Pansiyonu Bulucu’nun kullanımı ücretsizdir. Yerel acil durum barınaklarının ya da kendi çevrenizdeki ilişkilerin yerini tutmaz; ancak her zamanki çevrenizde yer kalmadığında veya onlara ulaşamadığınızda tehlike bölgesinin dışındaki pansiyon seçeneklerini hızla karşınıza çıkarabilir.
Tahliye edilen atları sık sık kabul eden bir bölgede bir pansiyonun sahibi veya yöneticisiyseniz müsaitlik bilgilerinizi güncel tutun. Doğru boks sayıları, saatlerin önem taşıdığı anlarda insanların daha hızlı karar vermesine yardımcı olur.
Römorku İhtiyaç Duymadan Önce Hazırlayın
Aylardır kullanılmadan duran bir römork, tahliye planı değildir. Bölgenizdeki yangın, sel veya kasırga mevsiminden önce onu baştan sona kontrol edin: zeminin durumu, yedek dahil lastikler, lambalar, frenler ve çeki bağlantısı. Ruhsat ve sigorta belgelerini kolayca alabileceğiniz bir yerde tutun; bölgenizde uyarı çıkma ihtimali olan dönemlerde çekici aracın deposunu dolu bulundurun.
Römorkunuz yoksa yardımı önceden ayarlayın. Atlarınızı sizin için taşıyabilecek en az iki kişi veya hizmet belirleyin, iletişim bilgilerinizi karşılıklı paylaşın ve kaç atınız olduğunu, bu atların nereye gideceğini bildiklerini teyit edin.
Yükleme alıştırması da en az mekanik hazırlık kadar önemlidir. Evde sakince römorka binen atlar, havada duman varken ve insanlar bağırırken binmeyi reddedebilir. Römorkun tanıdık gelmesi için düzenli olarak çalışın; atlara tam oturan yularları, yular iplerini ve kaymaz paspasları hazır bulundurun. Bir atın römorka zor bindiği biliniyorsa, sorunu yangın karşı sırta dayanmışken keşfetmek yerine acil durumdan önce bir antrenörle çalışın.
Römorkunuzdaki yerden daha fazla atınız varsa, ayrılış sırasını önceden belirleyin. Bu acı verici bir karardır; ancak zaman daralırken bir öncelik listesi uydurmak daha kötüdür. Sağlık durumunu, yaşı, mizacı ve ikinci bir sefer imkânsız hale gelirse hangi atların önceden hazırlanmış bir yerinde barındırma alanında güvenle bırakılabileceğini göz önünde bulundurun.
Kimliklendirme, Kayıtlar ve Sahiplik Belgesi
Atlar bir acil durum sırasında sahiplerinden ayrı düşerse, onları yeniden kavuşturan şey kimliklendirmedir.
En iyisi kalıcı kimliklendirmedir: hızla erişebileceğiniz kayıtlarıyla birlikte mikroçip, damga veya dövme. Geçici kimliklendirme de işe yarar. Yeleye örülen bavul etiketleri, hayvan işaretleme kalemi veya zehirsiz boyayla yazılmış bir telefon numarası, boyun bantları ve etiketli, zorlanınca kopan emniyet yuları ya da deri yular yaygın seçeneklerdir.
Yangına maruz kalabilecek atların üzerinde naylon yular bırakmaktan kaçının; naylon eriyip ciddi yaralanmalara yol açabilir. Bir atın geride bırakılması gerekiyorsa, yularının çıkarılıp çıkarılmayacağı konusunda yerel acil durum talimatlarına uyun. Uygun olan durumlarda boyun bandı veya geçici işaretler gibi başka kimliklendirme yöntemleri kullanın.
Önemli belgelerin kopyalarını çekici araçta veya römorkta su geçirmez bir dosyada saklayın:
- Sahiplik belgesi ve kayıt evrakı
- Güncel ve negatif Coggins testi
- Aşı ve sağlık kayıtları
- İlaçların ve dozlarının listesi
- Her atın iki yanından çekilmiş güncel fotoğrafları ve varsa kendine özgü işaretlerinin fotoğrafları
- Sigorta bilgileri
- Veteriner hekiminiz ve yedek bir irtibat kişisi dahil acil durumda aranacak kişiler
Atları kabul eden belirli bir tesis istemese bile güncel bir Coggins testini hazırda bulundurmak faydalıdır. Bazı geçici barınaklar ve atları kabul eden ahırlar, bu test olmadan at kabul etmez. Atlarınız nadiren yolculuk ediyorsa, testlerinin süresinin dolduğunu öğrenmek için tahliye uyarısını beklemeyin.
Bir Tahliye Seti Hazırlayın
Kısa sürede römorkla birlikte yola çıkabilecek bir set hazırlayın. Yılda birkaç kez kontrol edin; süresi dolan veya kullanılan her şeyi yenileyin.
Kullanışlı bir sette şunlar bulunur:
- Yedek yularlar ve yular ipleri
- Su kovaları ve su taşımaya yarayacak bir kap
- At başına en az birkaç günlük kuru ot veya yem; depolayabiliyorsanız daha fazlası
- İlaçlar, takviyeler ve doz talimatları
- Atlar için temel ilk yardım malzemeleri
- El feneri, pil, bıçak, tamir bandı ve kalın iş eldiveni
- Geçici bir barınakta kalma ihtimaliniz varsa gübre dirgeni veya temizlik aletleri
- Elektrik ve kart sistemleri devre dışı kalabileceğinden nakit para veya bir ödeme aracı
- Tahliye planınızın ve iletişim listenizin yazılı bir kopyası
Yem ve su planlaması özel dikkat ister. Elektrik kesildiğinde otomatik suluklar çalışmaz; bu yüzden elle sulamayı ve birkaç gün yetecek depolanmış suyu planlayın. En az üç günlük malzeme hedefleyin; yeriniz ve imkânınız varsa bir haftalık stok bulundurun. Yardım gecikebilir ve her geçici varış noktasında yem, su veya ekipman bulunmayabilir.
Ayrılma Zamanı Geldiğinde
Tahliye uyarısı yayımlandığında, güvenli bir şekilde yapabiliyorsanız ayrılın. Tahliye emri verilirse yerel makamların talimatlarına uyun ve derhal ayrılın.
Varış noktanızın hâlâ müsait ve güzergâhın açık olduğunu teyit edin. Koşullar kötüleşmeden atları yükleyin. Kayıtları, ilaçları, kimliklendirme malzemelerini ve hem yolculuğa hem de evden uzaktaki ilk günlere yetecek kadar yem ve suyu yanınıza alın. Birine nereye gittiğinizi ve hangi atların yanınızda olduğunu söyleyin.
Sel sularının veya aktif yangın bölgelerinin içinden geçen güvensiz kestirmelerden kaçının. Derinliğini bilmediğiniz suya asla araçla girmeyin. Yetkililer bir yolu kapatırsa geri dönün ve planınızdaki alternatif bir güzergâhı kullanın. Vardığınızda, mümkün olduğunca atlarınızı tanımadıkları hayvanlardan ayrı tutun, kendi kovalarınızı ve ekipmanınızı kullanın; stres, yaralanma, duman kaynaklı tahriş ve iştah azalması belirtilerine karşı atlarınızı gözlemleyin.
Atlarınızı Tahliye Edemiyorsanız
Bazen tahliye artık mümkün değildir. Yollar çoktan kapanmış, römorka ulaşılamıyor ya da koşullar insanların dışarıda kalıp at yüklemesi için fazla tehlikeli olabilir. Bu durumda geriye kalan seçenek atları yerinde barındırmak olabilir.
En güvenli seçim acil durumun türüne bağlıdır. Selde atlar, su yükselmeden önce daha yüksek bir yere taşınmalıdır. Kasırga veya şiddetli fırtına sırasında bir ahırın ya da meranın güvenliği yapıya, çevredeki tehlikelere ve yerel koşullara bağlıdır. Acil durum yetkililerinin talimatlarına uyun ve atları taşımaya çalışırken asla kendi güvenliğinizi riske atmayın.
Orman yangınında temizlenmiş bir manej, iyice otlatılmış veya sulanmış bir mera ya da yanıcı maddenin az olduğu başka bir açık alan kullanın. Yemi ve suyu elektriğe bağlı olmayan kaplarda sağlayın. Yangına maruz kalabilecek atların üzerinde naylon yular bırakmak yerine boyun bandı veya geçici işaretler gibi kimliklendirme yöntemleri kullanın.
Atları yollara ya da insanları tehlikeye atabilecekleri veya acil müdahale ekiplerini engelleyebilecekleri alanlara salıvermeyin. Atların daha geniş, temizlenmiş bir alana geçebilmesi için iç kapıları açmanız gerekiyorsa, mümkün olan her durumda onları güvenli ve çevrili bir alanın içinde tutun. Acil durum yetkililerinin yönlendirmelerine uyun ve hayvanların nerede kaldığını ekiplere bildirin.
Atları geride bırakmak son çaredir. Onlarsız ayrılmak zorundaysanız, hazırlayabileceğiniz en güvenli alanı hazırlayın, en az üç gün, mümkünse daha uzun süre yetecek kadar yem ve su bırakın; hangi hayvanların kaldığını ve nerede olduklarını yerel hayvan hizmetleri birimine veya acil durum yetkililerine bildirin.
Acil Durumdan Sonra
Dönmek güvenli hale geldiğinde, atları eve getirmeden önce çitleri, ahırları, yemi ve su sistemlerini kontrol edin. Kopmuş elektrik hatlarına, kirlenmiş suya, kaba yemdeki kül veya enkaz parçalarına ve taşıma sırasında fark edilmemiş olabilecek yaralanmalara dikkat edin. Atlar yoğun dumana maruz kaldıysa, susuz kaldıysa veya kolik, solunum güçlüğü ya da topallık belirtileri gösteriyorsa veteriner hekiminizle iletişime geçin.
Araziniz bir süre kullanılamaz durumdaysa, geçici pansiyonun kısa süreli konaklamaya dönüşmesi gerekebilir. Kalabileceğiniz yerin yakınında boş boks veya mera yeri bulmak için At Pansiyonu Bulucu üzerinden arama yapmak, temizlik çalışmaları sürerken önünüzdeki haftaları daha idare edilebilir kılabilir. Hâlâ yerleri olduğunu ve atlarınızı kabul edebileceklerini teyit etmek için tesislerle doğrudan iletişime geçin.
Deneyim henüz tazeyken tahliye planınızı güncelleyin. Hangi güzergâhların kapalı olduğunu, kimlerin telefona yanıt verdiğini, hangi atların römorka iyi bindiğini ve hangi malzemeleri yanınıza almış olmayı dilediğinizi not edin.
El Altında Tutulacak Kısa Bir Kontrol Listesi
- Aynı olası tehlike bölgesinin dışında kalan ana ve yedek varış noktalarını belirleyin.
- Her at için römorkta yer veya taşıma yardımı olduğunu teyit edin.
- Yüklemeyi rutin hale gelene kadar çalışın.
- Coggins testlerini, sağlık kayıtlarını ve sahiplik belgesini yola çıkmaya hazır tutun.
- Yem, su, ilaç ve kimliklendirme malzemeleriyle donatılmış bir tahliye setini hazır bulundurun.
- Güvenli bir şekilde yapabiliyorsanız tahliye uyarısı yayımlandığında ayrılın; tahliye emirlerine derhal uyun.
- Boş boks veya mera yeri bildiren tesisleri belirlemek için At Pansiyonu Bulucu gibi araçları kullanın ve yola çıkmadan önce doğrudan teyit edin.
- Ayrılamıyorsanız atları yerinde barındırma konusunda afet türüne özgü talimatlara uyun ve onları asla yollara salmayın.
At tahliyesinde cesaretten çok hazırlık karşılığını verir. Bu olayları en az kayıpla atlatan at sahipleri genellikle, gökyüzü turuncuya dönmeden çok önce varış noktalarını belirlemiş, yükleme çalışmış ve belgelerini hazırlamış olanlardır. Planınızı şimdi, atlarınızın nereye gideceğini seçmek için hâlâ zamanınız varken yapın.